{"id":544,"date":"2020-08-09T19:32:31","date_gmt":"2020-08-09T19:32:31","guid":{"rendered":"https:\/\/cvio-demo.bslthemes.com\/ve1\/?page_id=544"},"modified":"2024-02-15T22:11:21","modified_gmt":"2024-02-15T19:11:21","slug":"soylesiler","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/soylesiler\/","title":{"rendered":"S\u00f6yle\u015filer"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"544\" class=\"elementor elementor-544\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6f071b2 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6f071b2\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-6f072d3\" data-id=\"6f072d3\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-299c065 elementor-widget elementor-widget-cvio-started-section\" data-id=\"299c065\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"cvio-started-section.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\n\t\t<!-- Section Started -->\n\t\t<div class=\"section started section-title\">\n\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"video-bg\">\n\t\t\t\t<div class=\"video-bg-mask\"><\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\t<div class=\"centrize full-width\">\n\t\t\t\t<div class=\"vertical-center\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"started-content\">\n\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<h1 class=\"h-title\">\n\t\t\t\t\t\t\t<span {{{ view.getRenderAttributeString( 'title' ) }}}>\n\t\t\t\t\t\t\t\tS\u00f6yle\u015filer\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/h1>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"h-subtitles\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"h-subtitle typing-bread\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"breadcrumbs\"><a href=\"https:\/\/ferruhtunc.org\" title=\"Ferruh Tun\u00e7\">Home<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"typed-bread\"><\/span>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<a href=\"#\" class=\"mouse_btn\" style=\"display: none;\"><span class=\"icon fas fa-chevron-down\"><\/span><\/a>\n\t\t<\/div>\n\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d58cf88 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"d58cf88\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9adf06e elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"9adf06e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.18.0 - 20-12-2023 *\/\n.elementor-column .elementor-spacer-inner{height:var(--spacer-size)}.e-con{--container-widget-width:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer,.e-con>.elementor-widget-spacer{width:var(--container-widget-width,var(--spacer-size));--align-self:var(--container-widget-align-self,initial);--flex-shrink:0}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container{height:100%;width:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer{height:100%}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer>.elementor-spacer-inner,.e-con>.elementor-widget-spacer>.elementor-widget-container>.elementor-spacer>.elementor-spacer-inner{height:var(--container-widget-height,var(--spacer-size))}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer.elementor-widget-empty,.e-con>.elementor-widget-spacer.elementor-widget-empty{position:relative;min-height:22px;min-width:22px}.e-con-inner>.elementor-widget-spacer.elementor-widget-empty .elementor-widget-empty-icon,.e-con>.elementor-widget-spacer.elementor-widget-empty .elementor-widget-empty-icon{position:absolute;top:0;bottom:0;left:0;right:0;margin:auto;padding:0;width:22px;height:22px}<\/style>\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cff0a51 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cff0a51\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1d9c52c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"1d9c52c\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.18.0 - 20-12-2023 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Genel S\u00f6yle\u015filer<\/h2>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3617a15 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3617a15\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45153cb elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"45153cb\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-46e2ad4 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"46e2ad4\" data-element_type=\"container\" data-settings=\"{&quot;content_width&quot;:&quot;boxed&quot;}\" data-core-v316-plus=\"true\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ef7ed0d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ef7ed0d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.18.0 - 20-12-2023 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p>FERRUH TUN\u00c7\u2019LA S\u00d6YLE\u015e\u0130<\/p><p>M\u00fcslim \u00c7elik<\/p><p><b>Seni \u015fiirin 2.Yeniyle toplumcu ger\u00e7ek\u00e7ilik aras\u0131nda bir yerden filizlenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, bunu birka\u00e7 betik daha yay\u0131nland\u0131ktan sonra daha belirgin olarak almak isterim&#8230;<\/b><\/p><p>Toplumcu \u015fiir deyince, ikinci yeni gibi, garip \u015fiiri gibi, bir ku\u015fakla, bir d\u00f6nemle, ya da ba\u015fka g\u00f6rece k\u00f6\u015feli bir poetikayla s\u0131n\u0131rlayabilece\u011fimiz bir \u015fiiri kastetmemiz zor d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Modern \u015firimizin her d\u00f6neminde farkl\u0131 yo\u011funlukta yer alm\u0131\u015f bir tutumdur toplumcu \u015fiir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>Zamana ve \u015faire g\u00f6re farkl\u0131 yo\u011funlukta olan anlat\u0131mc\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6sterdi\u011fi; \u015fiirin b\u00fct\u00fcnselli\u011fi ve anla\u015f\u0131labilirli\u011fini dize, imge gibi birimler lehine kolay feda edememesi; yoksul, ezilen s\u0131n\u0131flar ve mazlum halklar yakas\u0131nda olmas\u0131; yurtsever enternasyonalist, h\u00fcmanist bir romantizmin s\u00f6zc\u00fcs\u00fc olmas\u0131, ortak \u00f6zellikleri aras\u0131nda say\u0131labilir. Toplumcu ger\u00e7ek\u00e7i \u015fiir ise onun, d\u00fcnyadaki sosyalist ger\u00e7ek\u00e7i ak\u0131mla daha senkronize olma \u00e7abas\u0131nda oldu\u011fu bir d\u00f6nemini yans\u0131t\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>A\u011f\u0131r siyasal bask\u0131lar y\u00fcz\u00fcnden kenarda kald\u0131\u011f\u0131 zamanlar olsa da kendi soyundan olmayan \u015fiir ak\u0131m ve e\u011filimleri ile hep ge\u00e7i\u015fli bir ili\u015fkisi olmu\u015ftur toplumcu \u015fiirin. \u00d6rne\u011fin, 12 Mart\u2019a do\u011fru y\u00fckselen toplumsal ruha ko\u015fut olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, seksenlere kadar s\u00fcren ve toplumcu \u015fiirin\/duyarl\u0131\u011f\u0131n eksen oldu\u011fu bir b\u00fct\u00fcnle\u015fme (konsolidasyon) ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir farkl\u0131 \u015fiir ak\u0131mlar\u0131 aras\u0131nda : \u0130kinci Yeni ile \u015fiirimizin Toplumcu damar\u0131 bu d\u00f6nemde \u00e7ok canl\u0131, verimli, nitelikli bir etkile\u015fim i\u00e7inde olmu\u015ftur. Sonras\u0131 Kal\u0131r, Topland\u0131lar, Devlet ve Tabiat, Beni \u00d6p Sonra Do\u011fur Beni kitaplar\u0131n\u0131 an\u0131msarsak; bunlar, akademik olarak ikinci yeni m\u00fcktesabat\u0131 i\u00e7inde g\u00f6sterilebilirler ilk planda ama, bana sorarsan\u0131z, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim b\u00fct\u00fcnle\u015fmenin daha \u00e7ok ikinci yeni kaynakl\u0131 olan tipik \u00f6rnekleridir. Bunun toplumcu ger\u00e7ek\u00e7i yakadan \u00f6rnekleri de vard\u0131r do\u011fall\u0131kla. Ataol Behramo\u011flu, \u0130smet \u00d6zel gibi 60 ku\u015fa\u011f\u0131 toplumcusu olarak kategorize edilmi\u015f olan \u015fairlerin ayn\u0131 d\u00f6nem kitaplar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da bu konsolidasyonu g\u00f6rebilmemiz m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6yle ki; bu \u015fairlerin bu d\u00f6nem kitaplar\u0131, s\u00f6z gelimi 40 toplumcular\u0131ndan \u00d6mer Faruk Toprak \u015fiirine estetik olarak ikinci yeni \u015firinden daha uzakt\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ancak, seksenlere kadar ge\u00e7en s\u00fcrede, bir yandan her iki yakadaki kurucu \u015fairlerin kendilerini ak\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00f6tesine ta\u015f\u0131yan bireysel hamleleriyle, di\u011fer yandan ise, onlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan toplumsal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn de\u011fi\u015fmesiyle ak\u0131mlarla birlikte s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fimiz konsolidasyonun giderek soldu\u011funu, hatta seksen milad\u0131yla da sona erdi\u011fini s\u00f6yleyebilirim. Bana sorarsan\u0131z, bu ayn\u0131 zamanda, ikinci yeninin ve 60 ku\u015fa\u011f\u0131 toplumcular\u0131n\u0131n son modern ak\u0131mlar olarak \u015fiir tarihimizdeki dinamik hayatlar\u0131n\u0131n son bulmas\u0131d\u0131r. Bundan sonra hem ikinci yeni, hem 60 ku\u015fa\u011f\u0131 toplumcular\u0131n\u0131n kendileri ile an\u0131lan ak\u0131mlarla bir soya\u011fac\u0131 ili\u015fkisi hep vard\u0131r, b\u00f6yle de an\u0131lacaklard\u0131r, fakat yazd\u0131klar\u0131 \u015fiirlerin bu kategorilerin mutlak devam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta olduk\u00e7a farkl\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 rahatl\u0131kla izleyebiliriz. Denilebilir ki; ikinci yeni ve 60 toplumcular\u0131 (70 ku\u015fa\u011f\u0131ndan bir ka\u00e7 \u015fairi de bu bire\u015fime eklemek gerekir) galiba \u015fiirimizin Ha\u015fim ve Yahya Kemal\u2019le ba\u015flayan modernle\u015fme yolculu\u011funun birer ak\u0131m olarak \u015fimdilik son duraklar\u0131d\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>80 sonras\u0131nda ise, ilgin\u00e7 bir d\u00f6nem vard\u0131r. Yayg\u0131n olan \u015fiiri dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u201cneo-ikinci yeni\u201d d\u00f6nemi diyebilece\u011fimiz bu d\u00f6nemde, tuhaf bir \u015fekilde, \u015fiirimiz ikinci yeni \u015fiirinin toplumcu ger\u00e7ek\u00e7i \u015fiirle konsolide olarak kendisini a\u015ft\u0131\u011f\u0131 yerin gerisine iltica etmi\u015ftir. Deyim uygunsa \u201cretro\u201d bir \u015fiir yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201ckendili\u011finden\u201d (\u201ckendisi i\u00e7in\u201d de\u011fil) olmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, bir s\u00fcre samimi de olan bu \u201cyeniden ke\u015fif\u201d i\u00e7in, seksen milad\u0131 ile haz\u0131rl\u0131ks\u0131z kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir ku\u015fa\u011f\u0131n, \u015fiirin \u2018ana hatt\u0131 ile kendisini irtibatland\u0131rma gayretiydi denilebilir. Ama, ikinci yeni ve toplumcu \u015fiirin diri ayr\u0131 tarihsel ak\u0131\u015f\u0131nda kendilerine yer bulamad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu ikisinin konsolidasyonuna da s\u0131zamam\u0131\u015f hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r bir seksenli, kalabal\u0131k \u015fiir heveslileri ve baz\u0131 kolayc\u0131 \u015fiir ele\u015ftirmenlerinin de y\u00fcklenmesiyle, ikinci yeni \u015fiiirinin seyreltilerek \u00e7o\u011falt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelmi\u015f, ad\u0131na \u201cneo ikinci\u201d yeni veya \u201c\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yeni\u201d diyebilece\u011fimiz bir \u015fiir deltas\u0131na hep birlikte yay\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Tarihsel olarak ikinci yeni-toplumcu \u015fiir bulu\u015fmas\u0131n\u0131n (ikinci yeninin kendisini toplumcu \u015fiirle melezleyerek d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc yerin) gerisinde olan bu \u015fiir, \u015fiirimizin o her d\u00f6nemine bir \u015fekilde s\u0131zan toplumcu gelene\u011fin tasfiyesi i\u00e7in isteyerek veya istemeyerek \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f gibidir. \u015eiir, yeni bir ak\u0131m olduklar\u0131 vehmine kap\u0131lan az\u0131msanamayacak say\u0131daki bir grup seksenli \u015fairde s\u00f6z h\u00fcnerine, imge ve jest ba\u011fnazl\u0131\u011f\u0131na, mistik-mutlak hedonizme, suya sabuna dokunmamaya, bozdur bozdur harca ikinci yenicili\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130lgin\u00e7tir, bu kesim taraf\u0131nan \u015fiirdeki belirgin bir toplumcu tutum \u00e7ok kolayl\u0131kla k\u00fc\u00e7\u00fcmsenebilirken (\u201cSloganc\u0131\u201d yayg\u0131n etiketlerden biridir, di\u011feri; \u201c\u015fiir bu de\u011fil!\u201d deyip kesip atmakt\u0131r.),<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>ikinci yeni \u015fiirinin \u00f6teki \u00e7o\u011falt\u0131m\u0131 olmaktan hi\u00e7 \u00f6teye ge\u00e7ememi\u015f (Karako\u00e7 \u00fcst\u00fcnden ikinci yeni \u015fiirine teolojik semboller serpi\u015ftirirler) neo-islamist \u015fiir mihraklar\u0131yla oportunist bir etkile\u015fim gayretinde olmu\u015flard\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>\u015eimdi, soruna b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda \u015f\u00f6yle cevap verebilirim: \u015eiirimizin b\u00f6yle bir konsolidasyonu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti\u011fim 60-80 aras\u0131 d\u00f6nemde lise ve \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi oldu\u011fum dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, bu iki ak\u0131m aras\u0131nda bir yerden filizlenen bir \u015fiire sahip olmam do\u011fal oland\u0131r. \u0130kinci yeni, kendisini paha bi\u00e7ilmez k\u0131lan ikinci a\u015famas\u0131n\u0131 yetmi\u015fli y\u0131llar civar\u0131nda doru\u011fa \u00e7\u0131kan toplumcu \u015fiirle sentezlenerek ortaya koymu\u015ftur. Doru\u011fa ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar\u0131n ard\u0131ndan giderek solan bu sentez, 1980\u2019lerde \u00f6mr\u00fcn\u00fc tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131rklardan sonra belirgin bir \u015fekilde \u015fiir tarihimize damgas\u0131n\u0131 vuran toplumcu ak\u0131mlar da altm\u0131\u015f toplumcular\u0131n\u0131n kald\u0131rac\u0131yla ikinci yeni ile sentezlendikten sonra seksenlerde dinamizmini yitirmi\u015ftir. Bu ikisi, modern \u015fiirimizin \u015fimdilik son \u00f6nemli iki ak\u0131m\u0131d\u0131r. Seksen sonras\u0131nda, zaman\u0131 yakalayamam\u0131\u015f, \u201cretro\u201d bir ikinci yeni \u015fiiri, uzun y\u0131llar \u015fiiir oratam\u0131na hakim olmu\u015ftur. Bu s\u0131rada, yazarak veya susarak; fakat varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tarihsel olarak toplumcu \u015fiir ve ikinci yeni \u015fiirinin muhte\u015fem konsolidasyuna bor\u00e7lu oldu\u011funu unutmayan ve yeni zaman\u0131n \u015fiirini as\u0131l yenide, ileride arayanlar vard\u0131r. Onlardan\u0131z. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>\u0130lk beti\u011finde, New York Magazin \u00f6rne\u011fi, \u00f6nemli bir \u015fiirin var. Ahmet Telli ondan \u201cmodernizme kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel tutumunu ortaya koyan\u201d diye s\u00f6z ediyor. Bu sav\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsun? Modernizmin zimmetinden d\u00fc\u015fmek gibi bir tehlikeden kendini nas\u0131l koruyabliyorsun?<\/b> <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>\u00d6nce, ilk sorudaki izle\u011fe sad\u0131k kal\u0131p, Ahmet Telli\u2019nin kendini\/ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131 olumlu anlamda ink\u00e2r ederek bir \u015fahsiyet \u015fiiri kurabilmi\u015f en \u00f6nemli 70 toplumcu \u015fairi oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc dile getirmek isterim. Bana \u00f6yle gelir ki; \u201c70 toplumculu\u011fu\u201d onu ve \u015fiirini anlamakta nispi de\u011feri \u00e7ok y\u00fcksek olmayan bir mahre\u00e7 bilgisinden ibarettir. Ba\u015farabilirsem benim de ku\u015fa\u011f\u0131mla ilgili yapmak istedi\u011fim budur. Ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131za ve kendinize yapabilece\u011finiz en b\u00fcy\u00fck iyilik, onu olumlu olarak ink\u00e2r etmenizdir.<\/p><p>New York Magazin \u015fiiri, modernizme siyaseten ileriden bakan (modrnizmi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>geride bulan) birinin \u015fiiridir. Nitekim \u015fiir; \u201c\u0130leri\u201d, \u201cgeri\u201d, \u201cmodern\u201d, \u201cgeleneksel\u201d gibi siyasetbilim\/toplumbilim kavramlar\u0131yla analiz edildi\u011finde (bu ne kadar gereklidir, do\u011frusu \u015f\u00fcphem var) bunu ink\u00e2r etmez d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. \u015eiirin\/\u015fairin i\u00e7inde oldu\u011fu zaman\u0131 kavrarken, ge\u00e7mi\u015fe yap\u0131lan anlaml\u0131 g\u00f6ndermeler \u00fcst\u00fcnden ilerlemesi m\u00fcmk\u00fcn ve hatta gereklidir. Bu durum, onun zaman\u0131n gerisine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u015feklinde yorumlanmamal\u0131d\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>Buray\u0131 biraz a\u00e7al\u0131m dilersen?<\/b><\/p><p>Estetik bir d\u0131\u015favurum olarak bir \u015fiir (ya da bir kitap) \u201cregresif\u201d bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcme sahip olabilir. Bu, sanat\u0131n do\u011fas\u0131 gere\u011fidir. Sanat\u0131n ana zemini, duyumsal birikimimiz, deneyimlerimiz; yani bir bak\u0131ma ge\u00e7mi\u015fimiz oldu\u011fu i\u00e7in, bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir olgudur. E\u011fer siyasi ilericili\u011fi; toplumu ve bireyi hen\u00fcz yeterince sahip olmad\u0131\u011f\u0131 olanaklar, yenilikler ve yetkinliklere ta\u015f\u0131mak olarak tan\u0131mlayabilirsek, b\u00f6yle bir etkinlik, hat\u0131rlamadan, hat\u0131rlatmadan olmaz. Ama unutulmamal\u0131d\u0131r ki; hat\u0131rlama ve hat\u0131rlatma sanatta d\u00fcz bir \u201cregresyon\u201d, ya da \u201czamandan d\u00fc\u015fme\u201d de\u011fildir; daha \u00e7ok bir \u201creinkarnasyon\u201ddur; ge\u00e7mi\u015ften esinlenirken, yar\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7an bir \u201cyeniden do\u011fu\u015f\u201d tur. Sanatla, hat\u0131rlarken, ileriye do\u011fru d\u00fc\u015fleyebilir hale geliriz.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>Ama yine de sanat\u0131n veya sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00e7a\u011f\u0131ndan kopu\u015fu s\u00f6z konusu olabilir de\u011fil mi?<\/b><\/p><p>Ger\u00e7ek sanat, siyaseten \u201cregresif\u201d olamaz, gerici olamaz g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndeyim ben. O son \u00e7\u00f6z\u00fcmlemede, hep \u201cprogresif\u201dtir; ileriye do\u011frudur, ilericidir. Eskiyi hat\u0131rlat\u0131rken, \u201cyeni\u201dyi d\u00fc\u015fleme kapasitemizi harekete ge\u00e7iremeyen sanat, sahte bir sanatt\u0131r. Elbette sanat\u00e7\u0131n\u0131n, siyasal tutum olarak muhafazak\u00e2r, hatta gerici olmas\u0131 -s\u0131rad\u0131\u015f\u0131 da olsa da- bir olgudur. Sanatsal yarat\u0131m s\u00fcrecinin, pozitif bilimlerdeki gibi bir yasall\u0131\u011f\u0131 olmay\u0131\u015f\u0131ndan; yan\u0131lsamalara, dolay\u0131ml\u0131l\u0131klara, rastlant\u0131lara a\u00e7\u0131k olmas\u0131ndan ileri gelir bu. Eser, bizi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc ve yeni bir deneyimle bulu\u015ftururken, yaratan\u0131n\u0131 esinlendi\u011fi ge\u00e7mi\u015fe s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011flam\u0131\u015f, bu eski d\u00fcnyay\u0131 onda bir saplant\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015f olabilir. Ama ortada ger\u00e7ek bir sanat eseri varsa, k\u00f6p\u00fckler s\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde, zaman h\u00fckm\u00fcn\u00fc verdi\u011finde, onun insanlara daha \u00f6nce sahip olmad\u0131klar\u0131 \u201cyeni\u201d, \u201cbiricik\u201d duyarl\u0131klar sundu\u011fu, b\u00f6ylece sanat prati\u011fi bak\u0131m\u0131ndan \u201cilerici\u201d oldu\u011fu mutlaka ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Sanat bilgisi ve sezgisi dahil edilmeden tarif edilmi\u015f ya da edinilmi\u015f bir siyasi kimlik, y\u0131lan\u0131n kabu\u011fudur sanat\u00e7\u0131 i\u00e7in; sonunda soyunur ondan. Tanp\u0131nar\u2019\u0131n sanat\u0131, ilericidir \u00f6rne\u011fin. Bu y\u00fczden ben, \u201cyeni\u201dden s\u00f6z etmeyi \u201cileri-geri\u201d ikileminden s\u00f6z etmeye tercih ederim; yeniden s\u00f6z ederek, ileriden de s\u00f6z etmi\u015f oluruz. Yeni, zaman olarak ileridedir.<\/p><p><b>Modern olunca da mesele bitmi\u015f olmuyor do\u011fall\u0131kla&#8230; Sen, y\u00fczeysel bir \u201c\u00e7a\u011fda\u015fl\u0131k\u201d- \u201c\u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131l\u0131k\u201d ikileminin \u00f6tesine ge\u00e7ilmesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorsun anlad\u0131\u011f\u0131m kadar\u0131yla&#8230;<\/b><\/p><p>Evet&#8230; Elbette, modernizmin gerisinden sanat eseri yarat\u0131lamaz. Sanat, modernizmin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; ondan \u00f6ncesi zanaattir. Ama modernde kalarak da sanat eseri yarart\u0131lamaz art\u0131k&#8230; \u015eimdilerde \u00f6rne\u011fin, pre-modern malzemeleri, modernizme regresif bir tepki ba\u011flam\u0131nda kullanan moderno islamist bir eklektisizmi g\u00f6zlemleyebiliyoruz bir kesim \u015fiirde. Benzeri bir durum neo-ikinci yeni \u015fiirinde de var. \u00d6z\u00fc bo\u015falm\u0131\u015f bir ikinci yeni \u015fiirine yaslan\u0131yor olmalar\u0131, yap\u0131nt\u0131 Hilmi Yavuz \u015fiirine gere\u011finden \u00e7ok de\u011fer veriyor olmalar\u0131, modern \u015fiirimizin ilk aray\u0131\u015f referanslar\u0131 olan Yahya Kemal ve Ha\u015fim \u015fiirine anokronik bir muhabbetle ba\u011fl\u0131 olmalar\u0131 bu ikisinin ortak \u00f6zelliklerinden. Sonu\u00e7 ama, benzer: Dekoratif, naif, \u2018kitch\u2019 bir yol bu&#8230; \u00d6te yandan, kurumsalla\u015fm\u0131\u015f bir siyasi dil ve eylem, bir \u201cpolitically correct\u201d d\u00fcnyas\u0131, zarar verecek \u00f6l\u00e7\u00fcde \u015fiirimizi sarm\u0131\u015f durumdad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, modernizmin art\u0131k d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ona geride kalm\u0131\u015f, otantik haliyle tutunman\u0131n da siyasi bir tutuculuk oldu\u011fu, kolayca unutulabiliyor ve bu tutuculuk, ilericilik kisvesi alt\u0131nda siyasete oldu\u011fu gibi sanata da h\u00e2kim olma gayretinde olabiliyor.<\/p><p><b>Bunu a\u00e7ar m\u0131y\u0131z biraz?<\/b><\/p><p>\u00c7a\u011fda\u015f-postmodern d\u00f6nemde, modernizmin ilk \u201cmonokrom\u201d hali art\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fil. Bu \u00e7a\u011fda, bilme bi\u00e7imleri, uygarl\u0131k tasar\u0131mlar\u0131, siyasal g\u00f6r\u00fc\u015fler, modernizmin neredeyse arama \u00e7izgileri olmadan \u00e7izilmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen g\u00fc\u00e7l\u00fc do\u011fu\u015f resmini, yer yer anakronik, yer yer de ilerici- devrimci bir deneysellikle yeni arama \u00e7izgileri ekleyerek de\u011fi\u015ftirmekle ya da arama \u00e7izgilerinin asl\u0131nda hep orada oldu\u011funu (bakmakta oldu\u011fumuz resmin g\u00f6remedi\u011fimiz yanlar\u0131n\u0131) bize g\u00f6sermekle me\u015fgul. Her durumda, arama \u00e7izgilerinin nirengisi olan klasik modernizmi, keskin \u00e7izgilerinden tan\u0131yoruz; ama aray\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ne yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ne s\u00f6ylemek istediklerini, onlar\u0131n resimleri belirginle\u015fmeden nas\u0131l bilece\u011fiz? Anokranik olan\u0131, regresif olandan, onu ise, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc insanc\u0131ll\u0131\u011f\u0131n devam\u0131 bir s\u0131\u00e7ramadan nas\u0131l ay\u0131rt edece\u011fiz? Yoksa ay\u0131rt etme \u00e7abas\u0131na hi\u00e7 girmemeli miyiz? Muhatab\u0131m\u0131z\u0131n, zaman\u0131n gerisinden (ya da gerisine do\u011fru) konu\u015ftu\u011fu izlenimimize fazlas\u0131yla g\u00fcvenip \u201cG\u00fczel bir resmimiz vard\u0131, bozuyorsunuz!\u201d demekle mi yetinece\u011fiz?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Cevaplar\u0131m\u0131z\u0131n, \u00fclkemizde Tanzimat\u2019tan bu yana modernizmle regresif bir hesapla\u015fman\u0131n var olu\u015fundan, bu hesapla\u015fman\u0131n do\u011fru yakas\u0131nda (modernizm ve ayd\u0131nlanman\u0131n) olmam\u0131zdan olumsuz bir \u015fekilde etkilenmemesi gerekiyor. Tarihimizdeki modernist, ayd\u0131nlanmac\u0131, ilerici-devrimcilikle pre- modern, gerici-irtica aras\u0131ndaki bir yere kadarki ba\u015fat kavgan\u0131n bir yerden sonra (modernizmin post modernizme evrildi\u011fi yerde) nitelik de\u011fi\u015ftirmi\u015f olabilece\u011fine dair \u015f\u00fcphe duymam\u0131z\u0131n, ge\u00e7 de\u011filse, de\u011fersiz olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Pre-modern-modern kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 eklektik ve paradoksal bir \u015fekilde modernle\u015fmi\u015f, entellekt\u00fcel olarak modernizmin ana karas\u0131nda \u00fcretilmi\u015f<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>post modern- modern kar\u015f\u0131t\u0131<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>entellekt\u00fcel paradigmalardan yararlanarak konumunu yeniden tahkim edebilir ve muhafazakar bir \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011fa evrildi\u011fi izlenimi verebilirken (Bunun bir olgudan \u00e7ok pragmatik bir g\u00f6r\u00fcng\u00fc oldu\u011funa<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>inanmam\u0131z i\u00e7in yeterli nedenlerimiz var.) \u00e7a\u011fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n tarihi bayraktar\u0131 ilerici-devrimci hat, otantik modernizmde \u0131srar ederek arkaikle\u015fti\u011fi izlenimi verebilmektedir (Bunun ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmayan bir g\u00f6r\u00fcng\u00fc oldu\u011funa dair yeterli nedenlerimiz var). Zaman modernizmi a\u015ft\u0131. Bu d\u00f6nemde, y\u00fcz\u00fc ileriye do\u011fru g\u00f6r\u00fcnenler mutlaka ilerici, geriye do\u011fru g\u00f6r\u00fcnenler de mutlaka gerici olmayabiliyor. Bunu da galiba, daha \u00e7ok sanat\u00e7\u0131lar g\u00f6r\u00fcyor. \u00d6rne\u011fin, Kundera\u2019n\u0131n zarif ilham\u0131yla s\u00f6ylersek; stat\u00fcko ileri do\u011fru yer de\u011fi\u015ftiriyorsa, burada durmak, ya da geri gitmek, ilerlemekten daha ilerici bir konum olabiliyor. Bunu bizim entelekt\u00fcel d\u00fcnyam\u0131za, bir savunma hali olarak de\u011fil, bir se\u00e7im hali olarak anlatabilmemiz gerekiyor. Ayd\u0131nlanmac\u0131, devrimci gelene\u011fimizin misyonu, yer yer, y\u00fcz\u00fc geriye do\u011fruymu\u015f gibi izlenimi vermekten hi\u00e7 korkmadan d\u00fcnyay\u0131 yeniden ayd\u0131nlatmak, yeniden de\u011fi\u015ftirmek olmal\u0131d\u0131r, savunmak de\u011fil. Savunaca\u011f\u0131m\u0131z geride kalm\u0131\u015f hi\u00e7bir cephe yoktur. Bunlar\u0131n hepsi, ileridedir. Tun\u00e7 Ayna\u2019y\u0131, i\u015fte buradaki \u201cy\u00fcz\u00fc geriye d\u00f6n\u00fckm\u00fc\u015f gibi\u201d ifadesi ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirebilirsin. Zaman\u0131 yeniden a\u015fmak kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile geriye do\u011fru bak\u0131\u015f, yerinde duru\u015f, bir tahkimdir s\u00f6z konusu olan. \u00c7\u00fcnk\u00fc; \u00f6zellikle gecikerek modernle\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, post modern d\u00f6nem, paradoksal bir dile getiri\u015fle, s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa regresif bir ayd\u0131nlanma olana\u011f\u0131 da sunabiliyor. Yani, ko\u015farak ge\u00e7ti\u011fimiz yerlere, geriye do\u011fru bir gezinti, bu bir regresyon de\u011filse, \u00e7\u00fcnk\u00fc olabilir, asl\u0131nda modernle\u015fmenin tahkimi, tamamlanmas\u0131, k\u00f6kle\u015fmesi, bize \u00f6zg\u00fc k\u0131l\u0131nmas\u0131, a\u015f\u0131lmas\u0131, uygarl\u0131klar\u0131n ileriye do\u011fru konsolidasyonu da diyebilece\u011fimiz de\u011ferli bir olana\u011f\u0131 sunabilir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>Nedir bu \u201cregresif ayd\u0131nlanma\u201d dedi\u011fin?<\/b><\/p><p>U\u00e7urum tad\u0131d\u0131r. Biraz daha ilerlerseniz d\u00fc\u015fer, \u00f6l\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Ama ucuna kadar gelip a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru bakmad\u0131ysan\u0131z y\u00fckseklik duygunuz eksik kalacakt\u0131r hep&#8230; Regresif ayd\u0131nlanma; bir \u00e7ocu\u011fun mezarl\u0131ktan ge\u00e7me \u00fcrpertisine de benzer&#8230; Geriye, canl\u0131 hayata d\u00f6nebilme g\u00fcveni verir mezarl\u0131ktaki gezintiler. B\u00f6ylece, hayatta daha da ilerleriz. Geriye d\u00f6nmekten korktu\u011fumuz i\u00e7in ilerici de\u011filiz biz. \u00d6l\u00fcmden korktu\u011fumuz i\u00e7in de sar\u0131lm\u0131yoruz hayata&#8230; Geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yan\u0131m\u0131za alabilecek geni\u015flikte, g\u00fc\u00e7teyiz; fakat zaman\u0131n \u00f6n\u00fcnde olma gelene\u011fine de s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131y\u0131z demek istiyorum.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>B\u00f6ylece; modernizm, ileriye do\u011fru zimmetinden d\u00fc\u015f\u00fclmesi gerekecek denli eskimi\u015ftir kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Zaman\u0131 yakalam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen siyasal gericili\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131na, art\u0131k geldi\u011fimiz yerin \u00e7ok gerisinde kalm\u0131\u015f barikatlara d\u00f6nerek cevap veremeyiz d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Bu yap\u0131l\u0131rsa, asl\u0131nda bir anomali olan gericili\u011fe istemeden de olsa hayatiyet kat\u0131lm\u0131\u015f, modern y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn kazan\u0131mlar\u0131na -onlar\u0131 bir nostaljiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek- yaz\u0131k etmi\u015f oluruz.<\/p><p>Modernist \u015fiir, devrini tamamlam\u0131\u015ft\u0131r. Art\u0131k, -onun olumlu ink\u00e2r\u0131 yoluyla- modern sonras\u0131na evrilen zaman\u0131n yeni sanat\u0131n\u0131 konu\u015fmay\u0131, \u00fcretmeyi deneyebiliriz. Burada olumlu ink\u00e2r dememe neden, sanat eserinin biricikli\u011fi gibi modern edinimlerin modern \u00f6tesinde hayatiyetini korumas\u0131 gere\u011fidir. Modernizimi a\u015fma illizyonu \u00e7o\u011fu sanat\u00e7\u0131y\u0131 da sahte sanata ve siyasal gericili\u011fe g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr, bundan s\u00f6z etmiyorum. Elbette, modernin zimmetinden d\u00fc\u015ferek yolumuzu \u201canonim\u201dde de sonland\u0131rmayaca\u011f\u0131z. Ama bak\u0131n \u00e7evrenize l\u00fctfen, bu miyad\u0131 dolmu\u015f modernizmde \u0131srar ederek az m\u0131 anonim sanat yap\u0131l\u0131yor?<\/p><p><b>Kar\u015f\u0131 bir dil olu\u015ftururken, \u00f6zg\u00fcn bir s\u00f6yleme ula\u015fabilece\u011fini daha yolun ba\u015flar\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc hi\u00e7?<\/b><\/p><p>Kar\u015f\u0131 dil meselesini de bir \u00f6nceki sorudaki \u201cmodern anonim\u201d lik paradoksu ile ilgi kurarak cevaplamay\u0131 deneyebilirim. Bu paradoksal \u201cmodern anonimli\u011fe\u201d ba\u015ftan itibaren kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Yolculu\u011fum, dil \u00fcst\u00fcnden de\u011fil hep duyarl\u0131k \u00fcst\u00fcnden oldu. Bu belki benim toplumcu gelenekle ba\u011f\u0131m\u0131n do\u011frulanma noktalar\u0131ndan biridir. Duyarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u011fl\u0131 olarak dil de \u00f6zg\u00fcn olabilir buna g\u00f6re. \u015eair dil cambaz\u0131 de\u011fildir. Hayats\u0131z bir dil pe\u015finde olanlarla hayat\u0131 \u0131skalayan anonim bir duyarl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenlerin d\u0131\u015f\u0131nda kalmak, sizi ister istemez kar\u015f\u0131 bir dille ili\u015fkilendirecektir. \u015eiir sadece \u015fiir i\u00e7i kavramlarla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclemez; aksi bir durum, \u015fiiri dinle\u015ftirmek, ondan<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>bir teoloji yaratmak olur. \u015eiir d\u0131\u015f\u0131ndan, ama \u015fiiri yeterince kavrayan bir bak\u0131\u015f ve duru\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 edinmektir en \u00f6nemli \u015fey \u015fair i\u00e7in. B\u00f6ylece \u015fiir d\u0131\u015f\u0131n\u0131n, \u015fiirin temsil ettikleri lehine d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin kap\u0131lar\u0131 da a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olur. Hayat ve \u015fiir emi\u015fir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>\u201c\u015eiir geldi kelimeye dayand\u0131!\u201d Senin \u015fiirin \u00f6zellikle son beti\u011finde b\u00f6yle bir y\u00f6nsemede ilerliyor. \u00d6rne\u011fin;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/p><p><b>S\u00d6YLENCE<\/b><\/p><p><b>Iht\u0131 buhur:<\/b><\/p><p><b>Buras\u0131d\u0131r yurdum!<\/b><\/p><p>Ben, geride kalan \u015fiirsel ak\u0131mlar kar\u015f\u0131s\u0131nda biraz serinkanl\u0131y\u0131m; bu nedenle, bir ak\u0131m\u0131n \u015fiire getirdiklerini vurgulayan bu t\u00fcrden savs\u00f6zleri, tarihsellikleri i\u00e7inde de\u011ferli ve anlaml\u0131 bulmay\u0131 ye\u011flerim. Bu s\u00f6z, bug\u00fcn hem olumlayaca\u011f\u0131m hem olumlamayaca\u011f\u0131m, ayn\u0131 zamanda kay\u0131ts\u0131z da kalabilece\u011fim bir savs\u00f6z&#8230; \u00c7ok uzun \u015fiirler, anlat\u0131mc\u0131 \u015fiirler yaz\u0131labilir. Aksine bir s\u00f6zc\u00fckle de bir \u015fiir yaz\u0131labilir. Bu iki t\u00fcr \u015fiir, ayn\u0131 zamanda bir \u015fair taraf\u0131ndan da yaz\u0131labilir. \u201cS\u00f6z geldi kelimeye dayand\u0131\u201d, zaman\u0131nda anlaml\u0131, zaman\u0131ndan koparamad\u0131k\u00e7a da daima anlaml\u0131 bir s\u00f6z. Biz \u015fimdi bu ve benzeri s\u00f6zleri, onlar\u0131 var eden gerilimleri i\u00e7inde anlamal\u0131 ama o zamanda kalm\u0131\u015f bir gerilimin de mutlaka bir taraf\u0131 olmak gayreti i\u00e7inde olmamal\u0131y\u0131z diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Oradan hem zaman hem deneyim bak\u0131m\u0131ndan uzak oldu\u011fumuza g\u00f6re, bug\u00fcn ve yar\u0131n \u00e7atlataca\u011f\u0131m\u0131z yumurtalar\u0131 \u0131s\u0131tmal\u0131y\u0131z.<\/p><p><b>Birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nceydi, orta toroslarda gezinirken Sar\u0131ke\u00e7ili y\u00f6r\u00fcklerine rastlad\u0131m. \u201cIht\u0131\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fc orada duydum ilk kez. Hala gezginci, konar g\u00f6\u00e7er halde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. \u201cUlu Iht\u0131\u201d diye bir k\u00f6ye de rastlad\u0131m. Kervan\u0131n ulu ki\u015fisi devesini o yere \u00e7\u00f6kt\u00fcrm\u00fc\u015f ilk olarak, sonra kutsanarak oraya yerle\u015fenler olmu\u015f. K\u0131sacas\u0131 bu bir s\u00f6zc\u00fck, b\u00f6l\u00fcmce, yerel ekin ve duyarl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7eriyor.<\/b><\/p><p>K\u00fclt\u00fcralizme d\u00fc\u015fmeden bir k\u00fclt\u00fcr \u015fiiri yazmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. Nedeni;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>bireyli\u011fimin, bizli\u011fimizin, i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f k\u00fclt\u00fcrler i\u00e7inde boy veriyor olu\u015funu kuvvetle hissediyor olmam. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn ya\u015fayan ba\u015fat \u00f6geleri kadar, unutulmu\u015f ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da yeniden deneyimlenmeyi de\u011ferli g\u00f6r\u00fcyorum. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir bile\u015feni kadar \u00f6teki bile\u015fenini de hat\u0131rlanmaya de\u011fer buluyorum. Zaman\u0131, mek\u00e2n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla benli\u011fimizi salt bilgi ile kavrayamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, al\u0131nt\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fiirde dile getirmi\u015f oluyor muyum? En az\u0131ndan deniyorum. \u00c7o\u011funun okumad\u0131\u011f\u0131, az\u0131n\u0131n okuyup anlamad\u0131\u011f\u0131 bu \u015fiirin ya\u015famsal kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, hayat\u0131n i\u00e7inde ke\u015ffediyor, bunu benimle payla\u015f\u0131yorsun. Dolay\u0131s\u0131yla \u015fiirin yap\u0131nt\u0131 bir metin olmad\u0131\u011f\u0131na, olamayaca\u011f\u0131na dair k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir kan\u0131t elde ediyoruz. Bir \u015fairin\/\u015fiirin anla\u015f\u0131lmas\u0131 biraz da budur. Anadolu\u2019yu gezen, onu ya\u015fayan okur Tun\u00e7 Ayna\u2019y\u0131 daha \u00e7ok sevecektir ku\u015fkusuz. \u015eimdi, \u015fiiri sentetik bir \u00fcr\u00fcn olarak g\u00f6ren ya da bilen birinin s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fin \u015fiiri anlamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>\u00c7ok da umut eden \u015fairlerden de\u011filsin. Dahas\u0131 ba\u011flanmak istemiyorsun. Gelecek silikle\u015fir, \u015fiir erkenden eskir diye mi korkuyorsun?<\/b><\/p><p>Asl\u0131nda umutlu biri oldu\u011fumu dile getirmek isterim. Hatta neye g\u00fcvenerek bu denli umutlu oldu\u011fuma dair kendimi sorgulad\u0131\u011f\u0131m zamanlar oluyor!<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Garip bir \u015fekilde, \u00fclkeme, d\u00fcnyaya, insan\u0131na, g\u00fcveniyorum. Umutsuzlu\u011fu ele alman\u0131n, onu baz\u0131 \u015fiirle i\u015flemenin umutsuzluk yaymak olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Asl\u0131nda kof umuttan medet ummak, umutsuzluktur. Umudun dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rmam\u0131z ise, umutsuzlu\u011fu cesurca ortaya koymay\u0131, onunla hesapla\u015fmay\u0131 gerektirir. \u015eunu da eklemeliyim: \u00d6zellikle toplumcu ger\u00e7ek\u00e7i \u015fiir gelene\u011finde baz\u0131 kavramlar\u0131n estetik ve ideolojik boyutlar\u0131 birbirine s\u0131k\u00e7a kar\u0131\u015fabilmektedir. Birbirinden cam duvarlarla ayr\u0131lm\u0131yor olsalar da, kavramlar\u0131n ideolojik ve estetik boyular\u0131 birbirinden farkl\u0131d\u0131r: Estetik boyut, umutsuz ol ki; umudun ye\u015fersin diyebilir. Siyasal boyut, umutsuzlu\u011fu ho\u015f g\u00f6rme riskini kolayl\u0131kla almaz. Umutsuzlu\u011fu ka\u00e7\u0131n\u0131lacak bir \u015fey de\u011fil, \u00f6ncelikle anla\u015f\u0131lacak, duyguda\u015f olunacak bir \u015fey olarak ele al\u0131r estetik. B\u00f6ylece, umutsuzlu\u011fun siyasal olarak reddinin g\u00fcc\u00fc ve umudun siyasal ve ya\u015famsal olarak savunulma direnci \u2013sanattan yeterince beslenilmi\u015f ise- katlanarak artar. Ba\u011flanmak konusunda da dilin siyasal halinde farkl\u0131, estetik halinde farkl\u0131 cevaplar veririm. Siyasal halinde; evet, ba\u011flanmak istemiyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc her t\u00fcrden siyasetin, sanata sayg\u0131 ile yakla\u015fmak yerine, yolun ba\u015f\u0131nda onu yedeklemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemledim, g\u00f6zlemliyorum. Kendini hemen bir s\u00fcper egoya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyor siyaset, sanat\u00e7\u0131da. Hay\u0131r, diyenler olsa da b\u00f6yle bu&#8230; Ne yaz\u0131k ki b\u00f6yle&#8230; Oysa \u015fiir yazarak reklam, propaganda ve vaaz diline kar\u015f\u0131 da direnmi\u015f olurum. \u015eair olmak; m\u00fc\u015fteri, militan ya da talip olmamakt\u0131r bana sorarsan. Kimse t\u00fcketmesin, kimse militan olmas\u0131n, talip olmas\u0131n demiyorum elbette; olsun ama b\u0131rak\u0131n sanat da sizin su yolunuzu s\u00fcsleyen bir yosun olmas\u0131n, kendi sorumlulu\u011funu hakk\u0131yla \u00fcslensin&#8230; Buna kar\u015f\u0131n, sanat ba\u011flam\u0131nda taraf\u0131m. Dilimiz sanat\u0131n dili kalarak; bar\u0131\u015f\u0131n, refah\u0131n, adaletin, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir do\u011fa d\u00fczeninin taraf\u0131 olmal\u0131y\u0131z. Siyasal taraf olu\u015fuyla belirginle\u015fen \u015fiir, siyasetle birlikte eskir, silikle\u015fir s\u00f6yledi\u011fin gibi; ama sanatsal taraf olma hali eskimez, aksine y\u0131llan\u0131r.<\/p><p><b>Senin ya\u015fant\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 i\u00e7eren bir etik, estetik ve tersine lirizmin ard\u0131nda olman, hangi d\u00fc\u015f\u00fcnbilim kap\u0131 ve pencerelerini zorlar, hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn m\u00fc?<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/p><p>Modern \u00f6ncesi mistik sanatlar\u0131n dinle ili\u015fkisinde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz etkile\u015fim, \u015fiirin modern d\u00f6neminde felsefi ak\u0131mlar ve ideolojilerle etkile\u015fim olarak kendini g\u00f6sterdi. Modern sonras\u0131nda ise, eklekti\u011fe varan, melezle\u015fen ama eskiye g\u00f6re bask\u0131n karakterini yitiren bilme bi\u00e7imleriyle kolay olmayan, karars\u0131z bir ili\u015fki i\u00e7inde oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz \u015fiirin. Bu zamandaki estetik d\u0131\u015f\u0131 bilme bi\u00e7imlerinin az say\u0131da ve bask\u0131n karakterli olmamas\u0131, sanattaki ana ak\u0131mlar yoklu\u011funun da \u00f6nemli nedenlerinden biri g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. O halde bu karars\u0131z ili\u015fkiyi yeni zamana \u00f6zg\u00fc, modernizmden daha \u00f6te bir belirginli\u011fe ula\u015ft\u0131rma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz var. Varolu\u015f\u00e7ulu\u011fu anlamak\/anlatmak i\u00e7in yaz\u0131lan\/okunan romanlar \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 \u00e7oktan ge\u00e7tik \u00f6rne\u011fin.<\/p><p>Bilim, din, ideoloji ve felsefenin yapabildiklerinden sonra yap\u0131lamam\u0131\u015f kalanlarla ilgilenir sanat. Onlarla, onlardan \u00f6nce veya onlardan sonra, onlar\u0131n ba\u015fa \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131, \u00e7\u0131kamad\u0131\u011f\u0131 alanlarda gezinir daha \u00e7ok. Onlarla mutlaka uyum ya da \u00e7eli\u015fki i\u00e7inde olmak zorunda hissetmez kendini; ama ili\u015fki i\u00e7inde, etkile\u015fim i\u00e7indedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir g\u00fczelduyu olarak sanat, bilmenin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcn\u00fcn ona d\u00f6n\u00fc\u015ferek kendinden kurtulaca\u011f\u0131 bir \u00fcst d\u00fczlemi temsil eder. Felsefe de buna dahildir. G\u00fczelli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fememi\u015f, onun i\u00e7inde kaybolmam\u0131\u015f deneyimler sanats\u0131zd\u0131r, hamd\u0131r, b\u00f6ylece hen\u00fcz kendileri de\u011fildir. Kendimizi sanatla do\u011frulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer; bildiklerimizin kendi i\u00e7ine sinip kayboldu\u011fu, kavrad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n kendi tuzunda eridi\u011fi, teolojik olan\u0131n bile insani bir y\u00fcceli\u011fe erdi\u011fi yerdir. Bunu s\u00f6yleyerek, sanat\u0131 dine, felsefeye, ideolojiye ikame etme \u00e7izgisinden daha yukar\u0131da bir sanat felsefesine sahip olmam\u0131z gerekti\u011fini dile getirmek istiyorum. Sanat\u0131 insan\u0131 tam insan yapan \u015fey olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc dile getirmek isterim. Senin \u201ctersine lirizm\u201d diye sordu\u011fun da, a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekilmi\u015f, ba\u015fka bilme bi\u00e7imlerine yedeklenmi\u015f duyumcu \u015fairaneli\u011fi sarsmak, \u015fiiri olmas\u0131 gerekti\u011fi yere y\u00fckseltmek i\u00e7in se\u00e7ilmi\u015f bir duru\u015fun, tutumun d\u0131\u015favurumudur bende. Felsefe kavramlarla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, sanat imajlarla denir. Fakat art\u0131k, kavramlar\u0131n bilimsel-felsefi karakterleri yan\u0131nda estetik kararakterlerinin de \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir zamana eri\u015ftik. Bir bilgi teorisinden s\u00f6z etti\u011fimiz kadar, bilme esteti\u011finden de s\u00f6z edebiliriz art\u0131k. Belki de s\u00f6z ediyorlard\u0131r. Cehaletim ba\u011f\u0131\u015flans\u0131n.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>Baz\u0131 felsefi kavramlar, felsefi disiplininden kopup, g\u00fcndelik hayat\u0131n bigisine kat\u0131labilirken, felsefi bir yasall\u0131\u011f\u0131n do\u011frudan estetik\/g\u00fczel bir do\u011fumla ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 da imk\u00e2n dahilindedir. Bilme bi\u00e7imleri de ba\u011f\u0131ms\u0131z kategoriler olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p, birbirine daha ge\u00e7i\u015fli hale geliyor, yerine g\u00f6re melezle\u015fiyorlarsa, \u015fiir, felsefeyi i\u00e7ererek a\u015fan yeni bir yetkinli\u011fe soyunabilmelidir. Aksi halde zaman\u0131na g\u00f6re arkaik kalacakt\u0131r. Eski ku\u015fkuculu\u011funa, manicili\u011fine do\u011fru geri gidecek, ya da \u00fcst\u00fcm\u00fcze \u00fcst\u00fcm\u00fcze gelen, duygulu tonda konu\u015fan \u015fu dijital barbarl\u0131\u011fa teslim olacakt\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Hay\u0131r, varolu\u015f\u00e7ulu\u011fu anlamak i\u00e7in okunan \u201croman\u201dlardan s\u00f6z etmiyorum. Bilime ve felsefeye h\u00e2kim birey, bilimsel yasall\u0131klara, felsefi kavramlara varabilmekteki yetkinli\u011fini estetik alana ta\u015f\u0131yarak onun \u015fimdiki duyumcu-dejenere halini yeni ve \u00fcst bir eksene ta\u015f\u0131ayacakt\u0131r umudunday\u0131m. Nas\u0131l felsefi kavramlar canl\u0131 hayat\u0131n i\u00e7inde felsefi bir yetkinlikte de\u011filsek kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmazlar, bunun gibi, arad\u0131\u011f\u0131m\u0131z modern sonras\u0131n\u0131n \u015fiiri, zaman\u0131n entellekt\u00fcel birikimine asgari \u00f6l\u00e7\u00fcde sahip olmadan bulunamaz, bulunan\u0131 da anla\u015f\u0131lamaz.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>\u015eiirinin geni\u015f, ini\u015fli \u00e7\u0131k\u0131\u015fl\u0131, hem yatay, \u00f6zellikle dikey geli\u015fen geli\u015fkinli\u011fi ilgimi \u00e7ekiyor. \u0130lgi uyand\u0131rmak konusunu de\u015fer misin?<\/b><\/p><p>\u015eair \u00f6mr\u00fc boyunca ayn\u0131 \u015fiiri yazar derler. Do\u011frudur. Ama bir o kadar da yanl\u0131\u015ft\u0131r. Edebiyat, yanl\u0131\u015flar ve do\u011frular\u0131n birbirinin yerine ge\u00e7ebildi\u011fi, ama h\u00e2l\u00e2 anlaml\u0131 olan, ba\u015fka bir yarg\u0131lar d\u00fczene\u011fini temsil eder. Ondaki birli\u011fi; \u00e7o\u011ful, sa\u00e7akl\u0131, sarmal, senfonik bir ba\u011flamda aramak; tek tek \u015fiirlerin ve kitaplar\u0131n i\u00e7inde, aras\u0131nda; deneyimledi\u011fimiz hayat\u0131n \u00e7e\u015fitlili\u011fi kadar ini\u015fler \u00e7\u0131k\u0131\u015flar, bo\u015fluklar, b\u0131rakabilmek gereklidir. Bunun ilgin\u00e7 olmaktan \u00e7ok, duyarl\u0131k \u00e7oklu\u011funu, geni\u015fli\u011fini ve derinli\u011fini aramakla, dil ve anlat\u0131mda yenilik cesaretine sahip olmakla ilgisi olmal\u0131d\u0131r. S\u00f6ylediklerimin tersi bir durumu -hep ayn\u0131 hatt\u0131 ve geni\u015f olmayan bir ses aral\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren \u015fairleri- k\u00f6t\u00fcl\u00fcyor de\u011filim. Mikro klimalar hep olacakt\u0131r. Onlarda da makro klimalarda olmayan bir \u201cn\u00fcans\u201d zenginli\u011fi vard\u0131r. Da\u011f\u0131n\u0131k bir ilgim, eklektik bir d\u00fcnyam m\u0131 var, duyarl\u0131k paletim mi zengin, her ikisi de ge\u00e7erli mi, yoksa bunlar\u0131n hepsi ge\u00e7ersiz mi, biraz da zamanla ortaya \u00e7\u0131kacak bu.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>1980\u2019li y\u0131lar\u0131 sonunda \u015fiir yazmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda emekleme d\u00f6nemini daha o zaman a\u015fm\u0131\u015ft\u0131n. Ku\u015fa\u011f\u0131n\u0131n \u015fairleri aras\u0131ndan \u015fiir k\u0131lg\u0131s\u0131 (prati\u011fi) geli\u015fkin olanlar vard\u0131. Bu arkada\u015flar\u0131n bir ikisinden s\u00f6z eder misin?<\/b><\/p><p>Doksanl\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda, Adam Sanat ve Broy\u2019da ilk \u015fiirlerimi yay\u0131nlay\u0131ncaya kadar bir edebiyat dergisinde \u015fiir yay\u0131mlatma y\u00f6n\u00fcnde iki giri\u015fimim oldu: Biri, T\u00fcrkiye Yaz\u0131lar\u0131na seksenlerin ba\u015f\u0131nda yollad\u0131\u011f\u0131m yay\u0131nlanmayan bir \u015fiir, \u00f6teki de, 1986\u2019da askere giderken \u201cG\u00fcney Tun\u00e7\u201d ad\u0131yla Broy\u2019a yollad\u0131\u011f\u0131m yay\u0131nlanan bir \u015fiir. Seksenli y\u0131llar\u0131n sonlar\u0131nda, posta yoluyla Mehmet Fuat\u2019a yollad\u0131\u011f\u0131m \u015fiirler yay\u0131nlanmaya ba\u015flad\u0131. Ayn\u0131 zamanlarda Seyyit Nezir de Broy\u2019da \u015fiirlerimi yay\u0131nlamaya ba\u015flad\u0131. \u015eiir yay\u0131nlamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcm b\u00f6ylece; ara verdi\u011fim d\u00f6nemler de oldu elbette. Mehmet Fuat, \u00e7ok \u00f6nemli bir edit\u00f6rd\u00fc. Bana, edit\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc, ele\u015ftirmenli\u011finden daha \u00f6nemliydi gibi gelir. Edebi kimli\u011fimle ba\u011flant\u0131l\u0131 edindi\u011fim veya edinebilece\u011fim sayg\u0131nl\u0131kta onun ve onun yan\u0131nda yeti\u015fmi\u015f biri olan ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitaplar\u0131m\u0131 basan Turgay Fi\u015fek\u00e7i\u2019nin \u00f6nemli rol\u00fc var. Ama edit\u00f6rlerden s\u00f6z edince, dergileriyle birlikte iki ismi de anmamam haks\u0131zl\u0131k olur; Yeni Bi\u00e7em ve onun edit\u00f6r\u00fc Ramis Dara ile Edebiyat ve Ele\u015ftiri ve onun edit\u00f6r\u00fc Ahmet Y\u0131ld\u0131z\u2019\u0131. Merkez d\u0131\u015f\u0131nda etkin ve de\u011ferli dergilerdi bu iki dergi benim a\u00e7\u0131mdan. \u0130lkinde \u201cA\u015fk B\u00fcy\u00fcr \u00d6l\u00fcm Olur\u201d, ikincisinde de \u201cNew York Magazin\u201d adl\u0131 \u015fiirlerimin yay\u0131nlanm\u0131\u015f olmas\u0131 benim i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6zel bir de\u011fer ta\u015f\u0131r. Ankara\u2019da olduk\u00e7a canl\u0131 bir edebiyat ortam\u0131nda ge\u00e7irdi\u011fim 90-95 y\u0131llar\u0131n\u0131n verimini de i\u00e7eren ilk kitab\u0131m \u015eehrin Eski Yolcusu, yay\u0131mlamaktan hi\u00e7 pi\u015fmanl\u0131k duymad\u0131\u011f\u0131m bir ilk kitapt\u0131r. Ard\u0131ndan yazd\u0131\u011f\u0131m iki kitapla birlikte bir sac a\u011fay\u0131 olu\u015fturdu\u011funa inan\u0131r\u0131m onun. Ya da ard\u0131ndan gelen kitaplar\u0131n dayana\u011f\u0131 gibidir o. \u00dcmit Yay\u0131nc\u0131l\u0131k genel yay\u0131n y\u00f6netmeni Sevgi \u00d6zel\u2019in \u00f6zendirmesi ile zaman\u0131nda, eni konu telif \u00f6denerek yay\u0131mlanabilmi\u015f ve iki bin bas\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131n bask\u0131s\u0131 makul bir zamanda t\u00fckenmi\u015ftir. H\u00fcseyin Ferhad, Ahmet Erhan, G\u00f6khan Gengizhan, beni mah\u00e7up etti\u011fi kadar gururland\u0131ran \u015fekilde desteklemi\u015flerdir o ilk kitab\u0131&#8230;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>Hep \u015fiir yazd\u0131m. \u015eiir yazmakla de\u011fil, \u015fair olmakla ikircikli bir ili\u015fkim oldu ama. \u015eiirin i\u00e7inde, \u015fiire kar\u015f\u0131 bir tutum da geli\u015ftirdim hep. Senin kar\u015f\u0131 lirizm demenin bununla da bir ilgisi olmal\u0131d\u0131r. E\u011fer bir g\u00fcn kendi \u015fiirimi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeye giri\u015firsem \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktalar\u0131mdan biri bu olabilir belki. Biraz da bu \u015fiiir- \u015fair \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, \u015fiir d\u00fcnyas\u0131na kat\u0131lmak bak\u0131m\u0131ndan ku\u015fakda\u015flar\u0131mla aramda \u00f6nemli say\u0131lacak bir zaman fark\u0131 olu\u015ftu. Bu, belki y\u0131l say\u0131s\u0131 olarak \u00e7ok de\u011fil; ama \u015fiir yay\u0131nlatmam\u0131n seksen sonras\u0131na sarkmas\u0131 ku\u015fak arkada\u015flar\u0131mla aramda \u00f6nemli bir farkt\u0131r. \u00d6rne\u011fin, seksenli y\u0131llar\u0131n sonu gelmeden Ahmet Erhan neredeyse bir klasiktir. Turgay Fi\u015fek\u00e7i, \u015fimdi yazd\u0131\u011f\u0131 \u015fiirlerin olgunlu\u011funa yak\u0131n \u015fiirler yaz\u0131yordur ayn\u0131 zamanlarda. Mehmet Ya\u015f\u0131n ve Ne\u015fe Ya\u015f\u0131n ses getiren bir \u015fekilde girmi\u015flerdir \u015fiir d\u00fcnyas\u0131na.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Akif Kurtulu\u015f, Yalan \u015eiirler kitab\u0131yla hayranl\u0131k uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r&#8230;\u00d6renkleri uzatabilirim&#8230; \u00d6yle ki; e\u011fer, seksen ku\u015fa\u011f\u0131 dedi\u011fimiz ku\u015fa\u011f\u0131n tan\u0131m\u0131nda, seksen \u00f6ncesi de yazm\u0131\u015f\/yay\u0131mlam\u0131\u015f olmak, olmazsa olmaz bir bile\u015fen olsa, ben ya\u015f\u0131m itibariyle seksen ku\u015fa\u011f\u0131na girsem de \u015fiirim itibariyle bu ku\u015faktan say\u0131lmayaca\u011f\u0131m demektir. Ya da en do\u011frusu, \u015fiirimin bir ku\u015fak hareketi ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirilmesinin sorunlu oldu\u011fudur. Bu kategori d\u0131\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131m, ilk kitapla ikinci kitab\u0131n aras\u0131nda ge\u00e7en 15 y\u0131la bak\u0131nca iyice belirginle\u015fir. Bu s\u00fcre i\u00e7inde, zaman zaman baz\u0131 \u00e7evre dergilerinde g\u00f6r\u00fcnmekle birlikte, a\u011f\u0131rl\u0131kla Adan Sanat dergisinde \u015fiir yay\u0131nlad\u0131m.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>S\u00f6z\u00fcn buras\u0131nda, Adnan Sat\u0131c\u0131 (Hayatta olmay\u0131\u015f\u0131 \u00e7ok ac\u0131!) ve Eren Aysan\u2019la<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ankara\u2019da bir g\u00fcn bunlar\u0131 konu\u015ftu\u011fumuzu hat\u0131rlad\u0131m. Sakarya\u2019da bir birahanede; Adnan seksen ku\u015fa\u011f\u0131na, Eren doksan ku\u015fa\u011f\u0131na yerle\u015ftirmi\u015fti beni. Bana fikrimi sorduklar\u0131nda, \u201cikinize de kat\u0131l\u0131yorum\u201d demi\u015ftim! Melez Zamanlar \u00fczerine, Notos ve\/veya G\u00f6steri\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131m s\u00f6zyle\u015filerde seksen ku\u015fa\u011f\u0131ndan oldu\u011fumu s\u00f6yledi\u011fimde, Ek\u015fi S\u00f6zl\u00fckte bir ku\u015fakda\u015f\u0131n h\u0131\u015fm\u0131na u\u011framakta gecikmedim; \u201cseksen ku\u015fa\u011f\u0131ndanm\u0131\u015f, biz \u00f6lece\u011fiz neredeyse&#8230;\u201d gibi bir c\u00fcmle&#8230; H\u00e2l\u00e2 hayatta oldu\u011funu umal\u0131m bu \u201chayta\u201dn\u0131n! Nazik bir dille olmasa da, durumumdaki \u201cgaripli\u011fe\u201d o da i\u015faret etmi\u015fti bir \u015fekilde&#8230;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>Bug\u00fcne kadar yazd\u0131\u011f\u0131m \u015fiir a\u00e7\u0131s\u0131ndan 78 -ya da 80- ku\u015fa\u011f\u0131ndan olmam \u00f6nemlidir d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. En \u00e7ok ilk iki kitab\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan. Ama yazaca\u011f\u0131m \u015fiir a\u00e7\u0131s\u0131ndan art\u0131k bu kadar \u00f6nemli olmayaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yorum. Neden derseniz, ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131m gibi geliyor; ya da Osman \u00c7utsay\u2019\u0131n ifadesiyle ku\u015fa\u011f\u0131m\u0131n, 98\u2019liler taraf\u0131ndan Gezi Park\u0131\u2019nda tasfiye edildi\u011finin fark\u0131nday\u0131m!<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>Ferruh Tun\u00e7 \u015fiiri, pergel gibi. Bir aya\u011f\u0131 \u00fclkesinde, \u00f6b\u00fcr\u00fcyle d\u00fcnyay\u0131 dola\u015f\u0131yor. A\u00e7\u0131l\u0131ma katk\u0131lar sa\u011fl\u0131yor. \u00d6zellikle b\u00f6yle mi olsun istiyorsun? Hay\u0131r kendimi hayat kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumland\u0131rma farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131mdan \u00e7\u0131k\u0131yor mu diyorsun?<\/b><\/p><p>Garip olacak; \u015fiir i\u00e7in ya\u015fam\u0131yorum ben, \u015fair hayat\u0131 gibi bir hayat kurma gayretinde olmad\u0131m hi\u00e7, ya\u015farken yaz\u0131yorum.<\/p><p><b>\u015eiir yazmasam ya\u015famak kolay diyebiliyor musun?(Egemen Berk\u00f6z \u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor.)<\/b><\/p><p>Bilemiyorum. Egemen Berk\u00f6z hayat\u0131n maddi zorlu\u011fundan bahsetmi\u015f olmal\u0131d\u0131r. \u015eiir yazmasam, ku\u015fkum yok hayat\u0131m daha \u00e7ekilmez olurdu.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p><b>Yay\u0131mlanmam\u0131\u015f bir \u015fiir l\u00fctfen!<\/b><\/p><p>\u015eiirim \u00fcst\u00fcne karalad\u0131\u011f\u0131m bir \u015fey olsun \u00f6yleyse, bu yazdan; \u201cHipotez\u201di bu s\u00f6yle\u015finin an\u0131s\u0131na sana ithaf ederim.<\/p><p>Te\u015fekk\u00fcrler.<\/p><p>H\u0130POTEZ<\/p><p>Kan\u0131tlanmam\u0131\u015f;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>\u00c7\u00fcnk\u00fc muhta\u00e7 de\u011fil buna, tezim.<\/p><p>U\u00e7uk s\u00f6zler s\u00f6ylerim;<\/p><p>Yarg\u0131lara var\u0131r, ard\u0131ndan vage\u00e7erim.<\/p><p>Pusulan\u0131n g\u00f6stermedi\u011fi bir yer var;<\/p><p>Yolum oraya benim.<\/p><p>Bah\u00e7eler beller, duvarlar \u00f6rer, ekmekler pi\u015firirken insan karde\u015flerim;<\/p><p>Kalemim arar,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>F\u0131r\u00e7am boyar,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>M\u0131zrab\u0131m tarar,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>Yontar \u00e7ekicim.<\/p><p>Arzu ku\u015funun u\u00e7tu\u011fu yer nerede; bilen var m\u0131?<\/p><p><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>G\u00f6r\u00fcnmez kuma\u015f, i\u015flemez iyneyle<\/p><p>\u0130steklere giysiler diken bir terziyim.<\/p><p><b>I\u015eIK KANSU: S\u00d6YLE\u015e\u0130<\/b><\/p><p><b>\u00a0<\/b><\/p><p><b>\u015eair Ferruh Tun\u00e7 ile ayn\u0131 ku\u015faktan\u0131z. Co\u015fkun umut k\u0131m\u0131lt\u0131lar\u0131n\u0131, serdenge\u00e7ti isyanc\u0131l\u0131\u011f\u0131, h\u0131ncah\u0131n\u00e7 seslenmeyi payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r o ku\u015fak. K\u0131r\u0131lm\u0131\u015f aynalara benzer d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131, g\u00f6n\u00fcl \u00fcz\u00fcn\u00e7lerini ve u\u011fursuz cebelle\u015fmeleri de.<\/b><\/p><p><b>En payda\u015f yan\u0131ysa, bekledi\u011fi g\u00fcnden hi\u00e7 vazge\u00e7memektir. Yurdunda ve d\u00fcnyada karde\u015f\u00e7e bir d\u00fczen istencinde, direncinde kararl\u0131d\u0131r.\u00a0<\/b><\/p><p><b>Ferruh Tun\u00e7 ile, iki ku\u015fakta\u015f, bug\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fi konu\u015ftuk Cumhuriyet okurlar\u0131 i\u00e7in:<\/b><\/p><p><b>Yeni bir fay k\u0131r\u0131lmas\u0131<\/b><\/p><p><b>1968 ve ard\u0131l\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131n bekledi\u011fi, istedi\u011fi, \u00f6nerdi\u011fi d\u00fcnyaya kavu\u015fabilecek miyiz?<\/b><\/p><p>68 idealleri t\u00fcm\u00fcyle y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. Ama bizi oyalayan bir 68 nostaljisi y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kalkm\u0131\u015ft\u0131r. 68 ideallerinin neoliberal k\u00fcreselcilik iyimserli\u011fine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek sunulmas\u0131 ise, a\u00e7\u0131k bir kanuna kar\u015f\u0131 hiledir! 68 ku\u015fa\u011f\u0131 ve ard\u0131l\u0131 olan -benim dahil oldu\u011fum- 78 ku\u015fa\u011f\u0131; k\u0131r\u0131mdan kurtulabilmi\u015f, tuzaktan \u00e7\u0131kabilmi\u015f olan olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 gen ve gelenek ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, art\u0131k tarih yap\u0131c\u0131 olarak canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirmi\u015ftir d\u00fc\u015f\u00fcncesindeyim. Buna kar\u015f\u0131n, bize g\u00f6re daha az kuramla fakat daha \u00e7ok ya\u015famla ilgili, bizim kadar \u015fairane olmasa da sezgi ve duyguya ya\u015famlar\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yer a\u00e7an, ideolojik kal\u0131plara kolayca s\u0131\u011fmayan, se\u00e7imlerinde esnek davranabilen, temel insani hak ve de\u011ferlerin ya\u015fama ge\u00e7irilmesi i\u00e7in eyleme ge\u00e7ebilme cesaretine sahip, bu s\u0131rada ya\u015fam alanlar\u0131nda somut kazan\u0131mlar edinebilmi\u015f olmay\u0131 \u00f6nemseyen, \u00fclkede ve d\u00fcnyada bir iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi yaratacak potansiyelde yeni ku\u015faklar\u0131n olgunla\u015fmakta oldu\u011funu seziyorum. Bu yeni bir fay k\u0131r\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7atlaklar\u0131n\u0131n baz\u0131lar\u0131 belki baz\u0131 a\u00e7\u0131lardan bize g\u00f6re daha geriden ve bizi tekrar ediyor olacak ama yenileri, h\u0131zl\u0131lar\u0131, b\u00fcy\u00fckleri de olacak. Bu nedenle, kendi \u00f6mr\u00fcm\u00fczle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmadan, onlar\u0131n \u00f6mr\u00fcyle de s\u0131n\u0131rl\u0131 olmadan, 68 ve ard\u0131l\u0131 ku\u015fa\u011f\u0131n trajik hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n izi ya\u015famsal bir ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere s\u00fcr\u00fclecek inanc\u0131nday\u0131m. Onlar\u0131n ideallerindeki d\u00fcnyaya, onlar\u0131n tasarlad\u0131\u011f\u0131 bi\u00e7emle olmasa da \u00f6z olarak kavu\u015fulaca\u011f\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde inan\u0131yorum.<\/p><p><b>Neo-liberal k\u00fcreselle\u015fme kaosa s\u00fcr\u00fckleyecek<\/b><\/p><p><b>Bize dayat\u0131lan resm\u00ee ideoloji k\u00fcreselle\u015fme tek \u00e7are mi? Ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fimiz<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/p><p><b>yok mu?<\/b><\/p><p>K\u00fcreselle\u015fme, kapitalizmin kendi bunal\u0131mlar\u0131na yeni \u2018\u00e7areler\u2019, \u2018\u00e7\u00f6z\u00fcmler\u2019 \u00fcretebilme dizisinin sonuncusunun ad\u0131. 70\u2019li y\u0131llarda Bretton Woods d\u00fczeninin sona ermesinden ba\u015flay\u0131p, iki kutuplu d\u00fcnyan\u0131n sona ermesi ile doru\u011funa ula\u015fan, fakat \u00e7ok ge\u00e7meden 2008 Lehman krizi ile yeniden bir soruna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kan ve son on y\u0131lda kendini i\u00e7inde buldu\u011fu sorunlar denizinde s\u00f6rf yapan bir konjonkt\u00fcr\u00fcn ad\u0131 bu. Bug\u00fcn, se\u00e7ene\u011fimizin ne oldu\u011fundan daha \u00e7ok ne olmad\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k: Neo- liberal k\u00fcreselle\u015fme! Kapitalist sistem bu konjonkt\u00fcrde de ya \u015fapkadan yeni bir tav\u015fan \u00e7\u0131karacak, ya d\u00fcnyay\u0131 sonucu kestirilemeyen bir kaosa s\u00fcr\u00fckleyecek ya da d\u00fcnyada daha iyimser olabilece\u011fimiz yeni bir dengelenmeye do\u011fru ilerleyece\u011fiz. Bu s\u0131rada, \u015fapkadan \u00e7\u0131kmas\u0131 muhtemel tav\u015fana olduk\u00e7a dikkat etmeli, sosyalist sistemin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ile k\u00fcreselle\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ill\u00fczyonun benzerini bir daha ya\u015famamal\u0131y\u0131z.<\/p><p><b>68\u2019lilerin idealleri h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erli<\/b><\/p><p>Hat\u0131rlayal\u0131m: neo-liberal globalizm, kendi alternatiflerini de deforme eden, onlar\u0131 ileri ya da kar\u015f\u0131 hamleden al\u0131koyup savunmaya s\u0131k\u0131\u015ft\u0131ran, kurucu dil yerine savunmac\u0131 dile ve konuma hapseden ve daha da ileri giderek kar\u015f\u0131t\u0131n\u0131n dilini ve kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irerek kendisine mal edebilen, eski muhaliflerinden yayg\u0131n bir ak\u0131nc\u0131 dev\u015firebilen bir sistemdi. Dolay\u0131s\u0131yla, 68\u2019lilerin h\u00e2l\u00e2 ge\u00e7erli olan ideallerinin \u00f6z\u00fc; bizi \u00e7ok kutuplu, daha dengeli bir d\u00fcnyay\u0131 ve b\u00fct\u00fcn i\u00e7 \u00e7eli\u015fkilerine kar\u015f\u0131n (onlar\u0131 emperyal manip\u00fclasyonlara prim vermeden \u00e7\u00f6zme gayretine ve m\u00fccadelesine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 kalarak) ulusal devletleri savunmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yor. \u00c7evre \u00fclkelerde hayat bulan yetersizlikler ve adaletsizliklerin kendileri kadar emperyal merkezlerle de ilgili oldu\u011funu hat\u0131rda tutmal\u0131y\u0131z. Bunlar\u0131 \u00e7evre \u00fclkelerin iflah olmaz tarihsel k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zelliklerine ba\u011flayarak onlar\u0131 tu kaka ederken, as\u0131l b\u00fcy\u00fck ve k\u00fcresel sistemi temize \u00e7\u0131karmamal\u0131y\u0131z. Hele, \u201ck\u00fc\u00e7\u00fck iktidar\u0131m\u0131n d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re b\u00fcy\u00fck iktidar dostumdur\u201d tuzaklar\u0131na d\u00fc\u015fmemeliyiz.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\"><tbody><tr><td valign=\"middle\"><p><b>Hayal kurma yetisi kaybedildi<\/b><\/p><p><b>\u015eiire a\u00e7\u0131lan kap\u0131dan girsek gelecek ne g\u00f6steriyor bize?<\/b><\/p><p>Siyasal d\u00fcnyam\u0131z\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu olumsuzlu\u011fu; sanatsal sezgisini, hayal kurma yetisini kaybetmi\u015f<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>olmas\u0131nda g\u00f6r\u00fcyorum. Oysa, -mistik ve Tanr\u0131sal yanlar\u0131 bir kenarda b\u0131rakarak- sanatla e\u011fitilmi\u015f sezgimizi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>politik eylemimize katmal\u0131, onu kullanmal\u0131 ve reel siyasetin g\u00f6remedi\u011fi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 hayallerimizle<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>doldurmal\u0131y\u0131z. T\u0131pk\u0131, bir resmin b\u00fct\u00fcn unsurlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karamadan \u00f6nce, bu resmi b\u00fcy\u00fck<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>\u00f6l\u00e7\u00fcde zihnimizde tasarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi&#8230; \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir hayal, yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcnceden daha h\u0131zl\u0131 de\u011fil,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>ayn\u0131 zamanda daha kesin ve daha ikna edicidir. Hayalin ebesi olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>ne d\u00fc\u015f\u00fcnen ne de seslendi\u011fi i\u00e7in yeterli bir ifade g\u00fcc\u00fcne sahiptir. Aksine b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, \u00e7o\u011funlukla,<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>dile getirilmek istenen \u015feylerin yakla\u015f\u0131k ve yetersiz bir anlat\u0131m\u0131 kertesinde kal\u0131r. Bug\u00fcn ger\u00e7ek \u015fiirin<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>her t\u00fcrl\u00fc al\u0131\u015fveri\u015fin d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f paha bi\u00e7ilemez de\u011feri, sanatsal sezgimizi yeniden kazanmam\u0131z\u0131n ve<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p><p>hayal kurma yetimizi canland\u0131rmam\u0131z\u0131n biricik dayana\u011f\u0131d\u0131r.<\/p><p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-3537 size-full aligncenter\" src=\"https:\/\/ferruhtunc.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Ferruh-Tunc-Isik-Kansu-Genel-Soylesi-rotated.jpeg\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"768\" srcset=\"https:\/\/ferruhtunc.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Ferruh-Tunc-Isik-Kansu-Genel-Soylesi-rotated.jpeg 1024w, https:\/\/ferruhtunc.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Ferruh-Tunc-Isik-Kansu-Genel-Soylesi-300x225.jpeg 300w, https:\/\/ferruhtunc.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Ferruh-Tunc-Isik-Kansu-Genel-Soylesi-768x576.jpeg 768w, https:\/\/ferruhtunc.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Ferruh-Tunc-Isik-Kansu-Genel-Soylesi-320x240.jpeg 320w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/p><\/td><\/tr><\/tbody><\/table>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6yle\u015filer Anasayfa Genel S\u00f6yle\u015filer FERRUH TUN\u00c7\u2019LA S\u00d6YLE\u015e\u0130 M\u00fcslim \u00c7elik Seni \u015fiirin 2.Yeniyle toplumcu ger\u00e7ek\u00e7ilik aras\u0131nda bir yerden filizlenmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, bunu birka\u00e7 betik daha yay\u0131nland\u0131ktan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-elementor-builder.php","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"class_list":["post-544","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/544","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=544"}],"version-history":[{"count":46,"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/544\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3543,"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/544\/revisions\/3543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ferruhtunc.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=544"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}